Een roadtrip door de Morvan (deel 1)

Als je mij al wat langer volgt of mijn boeken hebt gelezen dan weet je ongetwijfeld dat ik een warme band heb met het beroemde wijndorp Chablis. Het is dan ook vaak een vertrekpunt voor mijn reizen door Frankrijk. Één van de mooiste roadtrips vind ik nog altijd door de westkant van de Morvan richting de Dordogne. Ik vertel je er graag meer over...

Door de Morvan naar de twee mooiste riviervalleien?

Twee van de mooiste riviervalleien van Frankrijk zijn te vinden in de departementen Dordogne en Lot.

Beiden dragen de naam van de rivier die fraai door het landschap slingert. De Dordogne is een van de populairste vakantiegebieden van Frankrijk, terwijl de Lot misschien wel aantrekkelijker is maar nog niet zo popualir. Zelf vind ik de vallei van de Lot een van de mooiste riviervalleien van Frankrijk. Dat komt mede door de fantastische fietsroute die langs de rivier loopt. In de Regiogids Zuidwest-Frankrijk lees je er alles over. 

Er zijn tal van mogelijkheden om die kant op te gaan. Zelf vind ik een route langs de westkant van de Morvan nog altijd het aantrekkelijkst. Die kun je heel goed volgen als je in de omgeving van de leuke stad Auxerre bent of bijvoorbeeld in Chablis, het beroemde wijndorp in de Bourgogne. Om naar Chablis te gaan heb ik trouwens een gave route binnendoor beschreven in de online serie 26 dagen Frankrijk Binnendoor die vanuit Maastricht vertrekt.

De route binnendoor en de westkant van de Morvan

Als je de route van Chablis tot de Dordogne volgt, dan zul je onderweg tot de ontdekking komen dat het Franse binnenland naar de Dordogne wonderschoon is.

Zodra je Chablis richting het zuiden verlaat, zie je al snel dat de wijngaarden uit het zicht verdwijnen als je over de D91 naar Nitry rijdt. Het eerste stuk is vlak en ik heb er al vaker wild gespot, zoals reeën en vossen. Wie weet zie jij ze hier ook.

Zodra je het dorp Nitry binnenrijdt, zie je rechts een bord staan: La Beursaudière. Dit is een auberge met elf kamers en een goed restaurant in een voormalige priorij uit de 12e eeuw. Deze locatie is los van de historie sowieso leuk, want in het restaurant word je geholpen door personeel in kledij die bij de geschiedenis van het oude pand hoort. Wil je onderweg eens op een bijzonder plekje overnachten en lekker eten? Dan moet je bij het bord dus rechtsaf.

Vézelay en de Morvan wachten op je...

Als je verder naar het zuiden rijdt, passeer je de autoroute van Parijs naar Dijon. Het mooist is het om dan de richting van Vézelay te volgen en naar dit dorp te rijden via de D951. Je merkt dat het landschap ruiger wordt, met veel bos. Je volgt de loop van het riviertje de Cure, dat zich slingerend door het landschap perst.

Vézelay is absoluut een bezoek waard en boven op een heuvel prijkt de indrukwekkende Basiliek Sainte-Marie-Madeleine, die tot het Unesco Werelderfgoed behoort. Ik kan je aanraden ergens in het dorp te parkeren en op je gemak door de hoofdstraat omhoog te wandelen. De fraaie gevel doemt al snel voor je op.

Neem gerust de tijd om de basiliek te bezoeken. Verbaas je daarbij vooral over de indrukwekkende portalen boven de eerste en tweede ingang van de kerk. Vergeet ook niet links achterin de trap naar beneden te nemen (denk wel aan je hoofd!) en de crypte te bezoeken waar relieken van Maria Magdalena worden bewaard.

Als je daarna toe bent aan frisse lucht, kun je via de zijkant naar buiten en kom je bij de tuinen en een parkje met banken. Hier heb je een fenomenaal uitzicht over de Morvan, die zich hier aan je toont zo ver je kunt kijken. Richting het zuiden zie je de streek die je gaat doorkruisen naar de Dordogne.

De zoute bronnen van Saint-Père

Het dorpje dat je onder aan de heuvel ziet liggen is Saint-Père, waar vroeger de nonnen en monniken verbleven, tot ze op het idee kwamen dat het boven op de heuvel veiliger voor ze was.

Na Vézelay daal je de heuvel af richting dit dorp om de D958 te volgen naar Bazoches. De smalle straatjes van Saint-Père leiden je langs de kerk van het dorpje en een paar honderd meter verder rij je het glooiende en vooral groene landschap van de Morvan in.

Hier is het over het algemeen rustig, met hooguit af en toe een tractor, maar die gaat keurig aan de kant om je te laten passeren. Als je geïnteresseerd bent in archeologie, moet je even opletten, ongeveer 2 kilometer ten zuiden van Saint-Père ligt namelijk een bijzondere plek. Bij Les Fontaines Salées gaat de geschiedenis ruim vierduizend jaar terug in de tijd. Toen werd hier door mensen zoutwater in vaten opgevangen. Tweeduizend jaar later stichtten de Romeinen er een kuuroord. De resten hiervan zijn nog steeds te zien. Als je geïnteresseerd bent in dit soort historische plekken dan is een tussenstop misschien een leuk idee. De site is te bezoeken en je kunt er alles over te weten komen met een rondleiding en een brochure die ook in het Nederlands verkrijgbaar is.

Het kasteel van maarschalk Vauban

Als je de D958 blijft volgen, kom je vanzelf bij het plaatsje Bazoches, waar ook het gelijknamige kasteel ligt. Lodewijk XIV schonk dit ooit aan zijn bouwmeester Vauban. De man die verantwoordelijk was voor de bouw van allerlei militaire versterkingen in heel Frankrijk. Ik heb mij er altijd over verbaasd hoe Vauban het voor elkaar heeft gekregen van de Franse Alpen tot in Bretagne en van Noord-Frankrijk tot aan de Middellandse Zee zijn forten te bouwen. Waar je ook in Frankrijk komt, er lijken altijd wel forten of vestingen te zijn die door Vauban zijn bedacht.

Op het Château de Bazoches ontwierp hij honderden versterkte steden. Blijkbaar is de Morvan een inspirerende omgeving! Het kasteel is te bezoeken en je kunt er meer te weten komen over Vauban en zijn indrukwekkende geschiedenis. Trouwens, afstammelingen van de oudste dochter van Vauban beheren nu het kasteel.

Decize: le Paradis pour le pêcheur...

De natuur van de Morvan is wat mij betreft overweldigend en vooral karakteristiek, met weilanden die met hagen zijn gescheiden. Maar er zijn ook uitgestrekte bossen, waar vooral het hout vandaan kwam voor de bouw van huizen in de streek maar voor de Parijs. 

En dit glooiende landschap is precies waar de D958 zich prachtig doorheen slingert naar het zuiden. Een streek overigens om eens langer te blijven, je kunt er namelijk prachtig wandelen en fietsen. Ongeveer 45 kilometer verder kom je bij het dorp Saint-Saulge, waar je om de kerk heen rijdt en de richting Decize volgt. Dat kan het best via de D34. Decize is een flinke plaats aan de rivier de Loire, die richting de beroemde vallei van de Loire stroomt (waar ik mijn bestseller Frankrijk Binnendoor LOIRE over schreef).

Decize ligt ingeklemd tussen twee armen van de Loire, maar hier komen ook twee kanalen en de rivier de Aron langs en door de stad. Het is dus niet zo vreemd dat zich er watertoerisme heeft ontwikkeld. Er is bijvoorbeeld een jachthaven en Decize heeft de bijnaam Paradis pour le pêcheur, want het is een zeer visrijke omgeving. Wil je hier een tussenstop maken, dan is daar alle gelegenheid voor. En ben je een visser en wil je wel eens een hengeltje uitgooien? Misschien is dit wel een topplek voor je.

Moulins aan de Allier

Om je reis richting Dordogne of lot te vervolgen kun je bij Decize de Loire oversteken en de borden richting Moulins volgen. Deze leuke plaats bezochten we jaren geleden voor het eerst en het oude centrum en de kathedraal met de wonderschone gebrandschilderde ramen mag je gewoon niet missen!

De historie van Moulins gaat terug tot het jaar 900, toen voor het eerst werd gesproken over een kapel die bij de villa Molinis lag. Een ander, romantisch verhaal doet ook de ronde, over een edelman die bij de Allier op jacht was en overvallen werd door de nacht. Hij vond onderdak bij een molen en werd op slag verliefd op de knappe molenaarsdochter.

De edelman vestigde zich in de buurt van de molen, er werd een kasteel gebouwd, vervolgens ontstond er een dorp en uiteindelijk zelfs een stad. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen, maar toen ik dit las was mijn nieuwsgierigheid gewekt. Dat er vroeger veel molens in de omgeving zijn geweest, staat in ieder geval als een paal boven water. Niet alleen watermolens, ook windmolens en zelfs molens die op boten in de rivier de Allier hebben gelegen. De naam van Moulins zal dus ongetwijfeld hieraan te danken zijn.

Réserve Naturelle nationale du val d'Allier

Moulins ligt in het natuurgebied van het Parc Val d’Allier, een bijzondere streek waar de rivier alle kans krijgt zich te ontwikkelen. De grillen van een grindrivier zijn er in elk seizoen goed waarneembaar. Zand- en grindbanken ontstaan en verdwijnen. Het water staat hoog of laag, steeds afhankelijk van de hoeveelheid neerslag die elders in de Auvergne valt.

Als je in Moulins bent, is het een aanrader om de redelijk vlakke omgeving eens per fiets te ontdekken. Juist dan kom je dicht bij de rivier en trap je midden in de prachtige natuur. Per kano of te voet langs de oevers is natuurlijk ook een goede manier om in contact te komen met de Allier, die overigens als het grote voorbeeld diende voor de Nederlandse en Belgische Grensmaasplannen. Na de grote overstromingen van de Maas in 1993 en 1995 werd besloten om de rivier tussen Maastricht en Echt-Susteren op een natuurlijke manier aan te passen om overstromingen te voorkomen. Het werd het grootste rivierproject ooit in Nederland uitgevoerd. Over een afstand van 43 kilometer is de Maas onbevaarbaar en stroomt op een natuurlijk manier door het landschap met de Allier als voorbeeld.

Ik woon vlak bij Maastricht en kan vanuit ons huis zo naar de Grensmaas wandelen tussen Stein (NL) en Maasmechelen (BE). Bij de dorpjes Meers en Maasband is er door de natuurontwikkeling in combinatie met werkzaamheden om overstromingen te voorkomen een schitterend natuurgebied ontstaan. Als ik er wandel, voelt het voor mij altijd alsof ik in Frankrijk bij de Allier ben.