Vendanges in Frankrijk. Alles over de jaarlijkse druivenpluk in Frankrijk

Wat is de Vendange precies?

De vendange is de druivenoogst: het moment waarop wijnboeren hun druiven plukken om er wijn van te kunnen maken.

Maar de vendange is meer dan alleen plukken, het is ook een feest van traditie, hard werk en samenwerking. In de wijngaarden heerst dan een unieke energie: tractoren rijden af en aan, kratten en emmers worden handmatig gevuld, en tijdelijke arbeiders (vendangeurs) helpen mee om de oogst binnen te halen. Voor jou is het een bijzondere kans om Frankrijk van een andere kant te zien als getuige van een eeuwenoud ritueel in de wijngaarden waar nog handmatig wordt geplukt. Dat is vooral het geval bij wijngaarden en wijndomeinen waar kwalitatieve wijnen worden geproduceerd.

De nazomer in Frankrijk is bij uitstek geschikt om de druivenpluk eens van dichtbij mee te maken. Je moet er wel rekening mee houden dat de wijnboeren het druk hebben. Wil je dus ergens gaan proeven dan is het verstandig om tijdig een afspraak te maken. Vooral bij de kleinere wijndomeinen is dat aan te raden.

Waarom is de vendange zo speciaal?

Vendanges 2026: Een Uitzonderlijk Vroeg Jaar

2026 is een recordjaar voor de Franse wijnbouw. Een zachte winter, een warm voorjaar en diverse hittegolven tussen mei en begin augustus zorgden voor een razendsnelle rijping van de druiven. Het resultaat: in delen van het Languedoc werd half juli al geplukt. Nooit eerder werd er al zo vroeg in de zomer geplukt in de Franse wijngeschiedenis. Hieronder staan de verwachte beginperiodes van de vendange, de druivenpluk in Frankrijk

De exacte startdatum verschilt per wijngebied, perceel en druivenras, en wordt lokaal per gemeente afgekondigd en vaak pas enkele dagen van tevoren definitief. De zuidelijke wijngebieden zijn doorgaans het eerst. Landelijk gezien beslaat het vendange-seizoen ongeveer 3 maanden: het begint in het zuiden en eindigt in de koelere, noordelijker gelegen gebieden.

Let op: dit zijn indicatieve data op basis van de vooruitzichten medio augustus 2026. Actuele informatie kun je altijd krijgen bij de lokale wijnbedrijven of bij een office du tourisme. Ben je al in Frankrijk? Bij de mairie (het gemeentehuis) weten ze het ook altijd.

• Languedoc-Roussillon: vanaf half juli, vroegste start van Frankrijk, een historisch record. 
• Provence: eind juli – eind augustus, druiven voor rosé het eerst, gevolgd door rode rassen tot eind september.
• Champagne: 8–22 augustus, officiële data per gemeente en druivenras. Sommige wijngaarden begonnen al op 6 augustus.
• Bourgogne: 8 augustus (crémant). Witte wijnen: 15–20 augustus. Rode wijnen 20–25 augustus. 
• Chablis: midden augustus, vroege start door het warme klimaat.
• Bordeaux: 15 augustus (wit/crémant), rode wijnen eind augustus – begin september. Normaal pas midden september, dus circa een maand eerder dan gebruikelijk.
• Beaujolais: eind augustus. Gamay-druiven rijpen snel.
• Val de Loire: eind augustus. Vervroegd door de hitte; normaliter midden september tot zelfs begin oktober.
• Rhônevallei (zuid): eind augustus. Het noordelijke deel (Côte-Rôtie, Hermitage) volgt doorgaans iets later.
• Jura: september – oktober. Afhankelijk van het microklimaat en druivenras.
• Elzas: september (wit) – oktober (zoet). Riesling en gewürztraminer eerst. Vendanges Tardives later.
• Savoie / Jura (hoog gelegen wijngaarden): september – begin oktober. Latere start door hoogteligging.

Feit: de oogst start volgens een oude vuistregel doorgaans 100 dagen na de bloei van de wijnstok. De exacte startdatum per gemeente wordt echter officieel vastgesteld door de prefectuur, op advies van het INAO (Institut National de l'Origine et de la Qualité), het instituut dat waakt over de kwaliteit van de Franse wijngaarden en wijnen."

Vendanges, de druivenpluk in de Franse wijnstreken

Champagnestreek: lekker dichtbij

Geen wijnstreek ter wereld spreekt zo tot de verbeelding als de Champagne. Gelegen in het koele noorden van Frankrijk, is dit de bakermat van 's werelds meest feestelijke mousserende wijn. Tijdens de oogstperiode transformeert de regio in een bruisende mierenhoop waar traditie, luxe en keihard werken op de krijtbodems samenkomen.

• Waar? Reims, Épernay, Montagne de Reims, Vallée de la Marne, Côte des Blancs (departement Marne) en de Côtes des Bar in het zuiden (departement Aube).
• Wat is er uniek? Onder de steden Reims en Épernay ligt een gigantisch netwerk van honderden kilometers aan Romeinse kalkgroeven. In deze unieke, ijskoude kelders liggen momenteel miljoenen flessen in alle rust te rijpen. Het mooie is dat je deze ook kunt bezoeken. In de Champagne is de handmatige pluk overal wettelijk verplicht.
• Waarom bezoeken? In de nazomer hangt er een unieke dynamiek in de Champagne. Omdat de regio in 2026 de vroegste oogst uit haar geschiedenis beleeft, zie je overal plukkers op de steile hellingen en rijden er constant tractoren af en aan. Het is dé kans om de gigantische champagnepersen live in actie te zien en de unieke kans te grijpen om het ultra-zoete, ongegiste druivensap rechtstreeks uit de pers te proeven.

Routetip: Neem de kleine wegen door de wijngaarden in plaats van de hoofdroutes. Bezoek een kleine coöperatie of wijnboer voor een authentieke ervaring. In de Regiogids Noordoost-Frankrijk vind je tips voor kleinschalige maar heel goede wijndomeinen om champagne te proeven en te kopen.

Bourgogne: Van Chablis tot en met de Mâconnais.

De Bourgogne is de ultieme bestemming voor de fijnproever. Dit legendarische, langgerekte wijngebied is een lappendeken van duizenden piepkleine, ommuurde wijngaarden (climats) die al sinds de middeleeuwen door monniken zijn vastgelegd. Nergens ter wereld worden de nuances van de Pinot Noir en Chardonnay zo verfijnd in de fles gevangen als hier.

• Waar? Chablis (noorden), Côte de Nuits met onder meer Marsannay, Fixin, Gevrey-Chambertin, Morey-Saint-Denis, Vougeot, Vosne-Romanée en Nuits-Saint-Georges. Zuidelijker kom je in de Côte de Beaune bij wijnstad Beaune en ondermeer deze wijndorpen: Aloxe-Corton, Pernand-Vergelesses, Pommard, Volnay, Meursault, Puligny-Montrachet en Chassagne-Montrachet. Nog zuidelijker kom je eerst in de Côte Chalonnaise. De wijndorpen zijn er: Bouzeron, Rully, Mecurey, Givry en Montagny. Na dit laatste wijndorp kom je in de Mâconnais en de beroemde Roche de Solutré. De wijndorpen in deze streek zijn ondermeer: Fuissé, Solutré-Pouilly, Vergisson, Chaintré, Chasselas, Davayé, Prissé, Saint-Vérand, Viré, Clessé. Loche en tenslotte Vinzelles.
• Wat is er uniek? De Bourgogne draait niet om grote châteaux, maar om de specifieke grond. Twee wijngaarden die slechts een zandpad van elkaar gescheiden zijn, kunnen door een nét iets andere bodemsamenstelling een compleet andere wijn opleveren. Deze unieke lappendeken van climats staat officieel op de UNESCO-werelderfgoedlijst
• Waarom bezoeken? In Chablis zie je de eerste pluk al in augustus, terwijl de Côte d'Or later volgt. Chablis is een topbestemming op ongeveer 500 km van de Nederlandse grens. Maar ook de steden Dijon, Beaune en Mâcon en zijn absoluut een bezoek waard. De Bourgogne bezoeken in september is wat mij betreft puur genieten. De lokale dorpsbistro's zitten 's avonds bomvol plukkers die samen met de vignerons de dagopbrengst vieren met lokale Bourgondische gerechten. Wil je het meemaken? Zorg dat je op tijd een plekje in een restaurant of café reserveert.

Historische weetje: In de middeleeuwen begon de oogst in Beaune rond 27 september. In 2026 was dat al half augustus, een treffend teken van klimaatverandering.

Routetip: in de Regiogids Bourgogne staat een complete wijnroadtrips van ruim 500 kilometer van Chablis in het noorden tot de wijngaarden bij de Roche du Solutre in het zuiden. Dit boek is ook inclusief ruim 40 adressen van goede wijndomeinen.

De Beaujolais: van noord tot zuid.

• Waar? Als je bij de Roche du Solutré ten zuiden van Mâcon bent dan kom je direct in de heuvelachtige streek die bekend staat als de Beaujolais. De wijn die in de jaren vijftig furore maakte door heel vroeg gebotteld te worden als Beaujolais Primeur. Ik schreef er al eens een uitgebreid verhaal over. Van noord naar zuid zijn dit de bekendste wijndorpen: Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin-à-Vent, Fleurie, Chiroubles, Morgon, Régnié en Brouilly
• Wat is er uniek? Uniek aan de Beaujolais is dat de druiven voor de AOC-wijnen verplicht met de hand geplukt moeten worden. Tijdens de Vendange in de Beaujolais zie je in de wijngaarden onafgebroken rijen met plukkers aan het werk en de tractoren rijden af en aan met vol geladen bakken met geplukte druiven. 
• Waarom bezoeken? De vendange is voor de Fransen niet alleen hard werken. In de avonden is het in de lokale restaurants en bij de wijndomeinen extra gezellig. Ook worden er in september tal van festiviteiten gehouden. 

Routetip: Tijdens de vendange is het niet handig om er met de auto over de smalle wegen in de wijngaarden te rijden maar fantastisch om er te wandelen of er met de fiets op uit te trekken. Gelet op het heuvelachtige karakter is een e-bike wel prettig

Bordeaux: links en rechts van de Gironde

De Bordeaux is een van de meest prestigieuze wijnstreken ter wereld. Door vooral interesse uit het buitenland zijn de prijzen er van oudsher hoog. Maar de belangstelling loopt wereldwijd terug en je moet niet raar opkijken dat er wijngaarden worden gerooid. Het totale oppervlak aan wijngaarden in de Bordeaux (het departement Gironde) is de laatste jaren fors afgenomen.

De beroemde wijnstreek bevindt zich in een behoorlijke crisis en er stoppen beduidend meer wijnboeren dan elders in Frankrijk. Wat er de oorzaak van is? De teruglopende vraag naar zware rode wijn en drastisch afgenomen export. Het zijn vooral kleine wijnboeren die bulkwijnen maken voor supermarkten. De matige kwaliteit en de lage prijzen vormen voor hen de nekslag in de Bordeauxstreek. Uiteindelijk zal er aanzienlijk minder wijn geproduceerd worden maar wel van goede tot uitstekende kwaliteit. 

Maar ondanks deze problemen worden er ook in de Bordeauxstreek druiven geplukt. Normaal gesproken worden de witte druiven in augustus geoogst en de rode tussen eind augustus en medio oktober; de latere, zoete Sauternes-oogst duurt traditioneel tot in oktober.

• Waar? De rechteroever van de Gironde bij Saint-Émilion en Pomerol. De Médoc (de linkeroever) bij dorpen zoals Pauillac, Margaux en Saint-Julien. Het wijngebied Pessac-Léognan & Graves net iets ten zuiden van Bordeaux. 
• Wat is er uniek? Deze wijnstreek gebruikt vooral twee druivensoorten: Cabernet Sauvignon in het Médoc (grindbodem, diepe wortels) en de vroegere Merlot in Saint-Émilion en Pomerol, een UNESCO-werelderfgoedgebied. Tenslotte Sauternes, waar de druiven meestal pas in oktober worden geplukt. Hier is de vendanges heel bijzonder om mee te maken. Om de fraaie zoete wijnen van Sauternes te maken is de ochtendmist van de rivier de Ciron nodig. Hierdoor ontstaat de zogenaamde edele rotting op de druiven. Het plukken is er een heel secuur werk. De plukkers lopen er continue heen en weer door om alleen de aangetaste, en ingedroogde druiven handmatig weg te knippen. Het is een minutieuze klus die uniek is om mee te maken. Het is ook meteen de reden waarom de wijnen van Sauternes duur zijn. Daar staat tegenover dat ze wel heel bijzonder en lekker zijn.
• Waarom bezoeken? Veel châteaux bieden speciale Visites Vendanges aan. Je mag dan soms zelf meehelpen met plukken, de druiven sorteren aan de lopende band of het allereerste vers geperste sap proeven. Spontaan binnenlopen voor een proeverij is er in deze periode vrijwel onmogelijk. Reserveer je rondleiding ruim van tevoren.

Routetip: Combineer een bezoek aan de wijngaarden met een wandeling of een fietstocht door de wijngaarden. Langs de rechteroever van Gironde is het vlakker dan aan de linkeroever. En ben je hier? Dan is een bezoek aan Bordeaux ook een absolute aanrader.

Val de Loire: kastelen en wijngaarden

De vallei van de Loire is een van mijn lievelingsgebieden in Frankrijk. Ik huurde er jaren achtereen een gîte in een oude boerderij midden in de wijngaarden van Bourgueil. Dat was altijd begin oktober en ik heb er fantastische herinneringen aan overgehouden. Toen de oude eigenaar een paar jaar geleden overleed besloten de erfgenamen te stoppen met de verhuur. Dus helaas kan ik daar niet meer terecht. Maar de ervaringen die ik er heb opgedaan heb ik vastgelegd in mijn boek LOIRE, dat inmiddels ook een bestseller onder de reisgidsen over Frankrijk.

• Waar? Saumur, Chinon, Vouvray, Sancerre, Muscadet (bij de monding van de Loire). Eigenlijk overal links en rechts van de rivier vanaf Sancerre tot aan de monding bij de Atlantische Oceaan
• Wat is er uniek? De wijnroute loopt langs de beroemde Loire-kastelen, met een grote diversiteit aan druiven: chenin blanc, sauvignon blanc, cabernet franc. In de hele streek zijn prachtige fietstochten te maken en zolang je in het rivierdal blijft is het overal redelijk vlak. Zoek je het hoger op? Dan is een klimmetje om uit het Loiredal te komen niet te vermijden en dan is een e-bike weer handig. Hier kun je ook nog bij veel kleinschalige wijnboeren proeven en kopen. Voordeel is dat de uitstekende wijnen hier, integenstelling tot de Bourgogne en Bordeaux, nog heel betaalbaar zijn.
• Waarom bezoeken? De oogst valt hier goed te combineren met kastelenbezoek en fietsroutes langs de rivier. In 2026 startte de pluk door de hitte al eind augustus, ruim voor de gebruikelijke start midden-september. Maar begin oktober wordt er ook nog geplukt en soms zelfs pas eind september begin oktober begonnen. Ik heb al vaker bij wijndorp Bourgueil het begin van de vendange in de eerste week van oktober meegemaakt.

Routetip: Fiets een stuk van de Loire à Vélo tussen de wijngaarden en stop onderweg bij een domein voor een proeverij. In het boek LOIRE vind je veel roadtrips en fietstochten door de wijngaarden, langs de rivier en bij de kastelen die allemaal in de praktijk zijn getest.

Rhônevallei: Van Syrah tot Grenache

De Rhônevallei wordt wel een van de meest dynamische en diverse wijnregio’s van Frankrijk genoemd. Tussen Lyon en Avignon strekt zich langs de oevers van de Rhône een wijngebied uit van circa 250 kilometer. In het noordelijke gedeelte is het er extreem steil en zijn de wijndomeinen kleinschaligere met voor de Syrah en Viognier als belangrijkste druiven. Daarentegen is het zuidelijke gedeelte grootschaliger en meer mediterraan, vlakker en met veel meer zon. Hier leggen de wijnbedrijven zich vooral toe op het zogenaamde blenden, het mengen van meerdere druivensoorten. De druivenpluk kan de verschillende streken tot begin oktober duren.

• Waar? Noordelijke Rhône: Côte-Rôtie, Condrieu plus Hermitage en Crozes-Hermitage. De zuidelijke Rhône is vooral bekend om Châteauneuf-du-Pape, Gigondas, Vacqueyras en de omgeving van de Dentelles de Montmirail (zie Regiogids Zuidoost-Frankrijk).
• Wat is uniek? In gebieden zoals Côte-Rôtie en Hermitage zijn de hellingen zo steil (soms meer dan 60%) dat machines hier onmogelijk kunnen werken. Alles gebeurt er handmatig, waarbij plukkers met zware manden op hun rug via smalle trappen de druiven naar beneden dragen. Bij Châteauneuf-du-Pape zijn de wijngaarden bedekt met een dikke laag grote, ronde kiezelstenen, de zogenaamde galets roulés. Deze stenen absorberen overdag de felle mediterrane zon en stralen die warmte 's nachts weer uit naar de druiven, wat zorgt voor hun ongekende smaak en rijpheid. Maar tijdens zonnige dagen is het plukken van de druiven soms een hels karwei door de warmte die de stenen uitstralen.
• Waarom bezoeken? Waar de Rhônevallei, vooral in het zuiden, in juli en augustus vaak té heet is om actief te zijn, is het klimaat in september en oktober mild. Ideaal om de Hermitage-heuvel te beklimmen voor een van de mooiste wijnpanorama's van Frankrijk. In de dorpen en steden worden veel feesten gehouden rond de vendange. Bijvoorbeeld in Avignon het Ban des vendanges d'Avignon waar op het plein bij het oude Pauselijke paleis 10.000 mensen samen komen om de vendange van de Côte du Rhône te vieren. Een feest dat elk jaar de stad op zijn kop zet. In september worden er in veel plaatsen wijnfeesten gehouden zoals het Corso de la fête des Vendanges in Tain-Hermitage.

Routetip: een fraaie roadtrip in september start je in het noordelijke Tain-l'Hermitage, waar je de iconische, steile Syrah-wijngaarden kunt beklimmen en de actieve oogst in de kelders ruikt. Vervolgens rijd je zuidwaarts langs de rivier naar het sfeervolle Orange. Combineer er de indrukwekkende Romeinse cultuur met de drukte van de druivenpluk in de omliggende wijnvelden. Trek daarna de heuvels in naar de wijngaarden aan de voet van de grillige Dentelles de Montmirail waar je bij Gigondas, Vacqueyras en Beaumes-de-Venise wandelen en genieten van spectaculaire uitzichten. Bij het legendarische Châteauneuf-du-Pape kun je zelf ervaren hoe het is om tussen de wijnranken op de beroemde grote rolstenen te lopen. Misschien dwingt het respect af voor de mensen die er in de wijngaarden werken. Besluit de roadtrip in de historische stad Avignon, het bruisende culturele en culinaire hart van de zuidelijke Rhônevallei.

Provence: genieten van de nazomer en een rosé

De wijngaarden van de Provence strekken zich uit over een zonovergoten gebied in het zuidoosten van Frankrijk, grofweg van Aix-en-Provence tot Nice en langs de Middellandse Zeekust. De regio is wereldwijd de absolute autoriteit op het gebied van premium roséwijnen, die gekenmerkt worden door hun bleekroze kleur, droge smaak en fruitige elegantie. 

• Waar? Côtes de Provence met plaatsen en dorpen zoals Aix-en-Provence, Saint-Tropez, Les Arcs-sur-Argens en Tret. Bandol is een klein maar wereldberoemd kustgebied dat bekendstaat om krachtige rode wijnen en smaakvolle rosés. De belangrijkste plaatsen zijn Bandol en het middeleeuwse Castellet.
•  Wat is uniek? Het gebied is beroemd om zijn rosé, waarvoor de druiven vaak vroeg en 's nachts of in de vroege ochtend worden geplukt om de frisheid te behouden. Nergens ter wereld is de productie van rosé zo verfijnd als hier. Het is geen bijproduct, maar de absolute hoofdrolspeler van de regio. 2600 jaar geleden werden de eerste wijngaard al door de Grieken aangelegd en dat maakte de Provence ook tot de bakermat van de Franse wijnbouw. Daarna namen de Romeinen het stokje over
• Waarom bezoeken? Provence hoort bij de vroegste regio's van Frankrijk waar de vendange begint; in 2026 begon de pluk er al eind juli. De oogst loopt door tot eind september voor de laatste rode druivenrassen. Veel wijndomeinen combineren topwijn met adembenemende architectuur en cultuur. Denk aan historische abdijen, moderne kunststichtingen te midden van de wijnranken (zoals Château La Coste) of ultraluxe proeflokalen. In de Regiogids Zuidoost-Frankrijk vind je een overzicht met goede wijndomeinen maar ook mijn favorieten in de buurt van Saint-Rémy-de-Provence en het van de film A Good Year bekende wijndomein van Château La Conorgue in de Luberon waar ook voortreffelijke wijnen worden gemaakt.

Roadtrip: Combineer een wijnproeverij met een bezoek aan de lavendelvelden (juli) of de mooie dorpen van de Luberon. In de Regiogids Zuidoost-Frankrijk staat een complete roadtrip langs de mooiste maar ook onbekende dorpen inclusief Château la Canorgue.

Languedoc-Roussillon: uitgestrekt en bij het Canal du Midi

De wijngaarden van de Languedoc-Roussillon vormen het grootste aaneengesloten wijngebied ter wereld en vind je tussen de Rhône-delta tot aan de Spaanse grens. Waar de regio vroeger vooral bekendstond om massaproductie, is het nu een innovatieve wijnregio in Frankrijk waar steeds meer kwaliteit boven kwantiteit geldt. De regio is enorm uitgestrekt en grofweg op te delen in de vlakkere Languedoc en het bergachtige Roussillon aan de voet van de Pyreneeën. 

• Waar? Corbières & Minervois: Het ruige, zonovergoten hart van de Languedoc, bekend om volle, vlezige rode wijnen vol donker fruit en kruiden. Denk aan de streken bij vestingstad Carcassonne, de oude stad Narbonne, Béziers en Lagrasse. Terrasses du Larzac & Pic Saint-Loup: de wijde omgeving van de gezellige studentenstad Montpellier en het historische Saint-Guilhem-le-Désert. Maar vooral ook de omgeving van het Bassin de Thau tussen Agde en Sète. Het meest zuidelijke deel langs de kust en aan de voet van de Pyreneeen is de Roussillon. Beroemd om krachtige rode wijnen (AOP Côtes du Roussillon) en natuurlijke zoete wijnen (Banyuls en Maury). Denk dan vooral aan de omgeving van het schilderachtige Collioure en de stad Perpignan.
• Wat is uniek? Het grootste wijngebied van Frankrijk qua oppervlakte, met een mediterraan klimaat dat de druiven het snelst laat rijpen. Maar je kunt deze streek het best ervaren als je buiten bent. De wijngaarden staan zij aan zij met de 'garrigue': laag, wild struikgewas vol tijm, rozemarijn en lavendel. De etherische oliën hiervan waaien op de druivenschillen, wat de rode wijnen hun unieke, herkenbare kruidige aroma geeft.
• Waarom bezoeken? Hier begint de vendange doorgaans als eerste van heel Frankrijk. In 2026 zelfs al half juli, een absoluut record. In vergelijking met de Provence of de Bordeaux is de Languedoc-Roussillon nog lekker ruig, puur en betaalbaar. Je proeft hier vaak nog wijn aan de keukentafel bij de wijnboer zelf. Je kunt wijnproeverijen heel mooi afwisselen met bezoeken aan mysterieuze Katharenburchten, eeuwenoude abdijen (zoals Abbaye de Fontfroide) of bezoek oude stadjes. Een fietstocht langs het Canal du Midi mag ook absoluut niet ontbreken.

Bezoektip: september tot oktober is de meest levendige tijd. De regio ademt dan wijn. De druivenpluk is in volle gang en de geur van gistend druivensap hangt al in de dorpen. Bovendien is de zomerdrukte aan de kust voorbij en is de zee nog warm genoeg voor een nazomerduik. Het is een perfecte tijd om naast wijn ook de geschiedenis van deze mooie streek te ontdekken.

Elzas: geniet van wijn en fraaie herfstkleuren

De wijngaarden van de Elzas (Alsace) liggen in het noordoosten van Frankrijk, op de oostelijke hellingen van de Vogezen langs de grens met Duitsland. Het is een unieke regio die wereldwijd bekendstaat om sublieme, aromatische witte wijnen die geschonken worden uit de specifieke slanke flessen: de Flûte d'Alsace. De regio is overzichtelijk en kun je mooi verkennen met de auto en zelfs met de fiets met de beroemde Route des Vins d'Alsace (een route van 170 kilometer). Een prima manier om dit mooie wijngebied niet ver van Nederland te verkennen. 

• Waar? Route des Vins d'Alsace (Colmar, Eguisheim, Riquewihr, Ribeauvillé). Bas-Rhin (in het noorden): iets koeler en bekend om strakke, minerale wijnen met als belangrijke plaatsen: Obernai en Barr. Haut-Rhin (in het zuiden): heeft de steilste hellingen en de meeste Grand Cru-wijngaarden, wat zorgt voor volle en complexe wijnen. Bij Thann vind je de extreem steile Rangen-wijngaard en Eguisheim is een prachtig, cirkelvormig bloemendorp. Maar er zijn nog veel meer mooie wijndorpen.
• Wat is uniek? Hoewel de Elzas in het noordoosten ligt, is het een van de droogste wijnstreken van Frankrijk. De Vogezen houden de regen en de kou uit het westen tegen. Dit zorgt voor een zonnig, microklimaat met warme zomers en droge herfsten, waardoor de druiven heel langzaam en aromatisch kunnen rijpen. Een eigenaar van een gîte tipte mij al eens dat september een topmaand is in de Elzas en wat had hij gelijk! De unieke geschiedenis weerspiegelt zich in alles. Je ziet het in de kleurrijke vakwerkhuizen, je hoort het in de plaatsnamen, en je proeft het in de wijnstijlen die het Franse vakmanschap combineren met Duitse druivenrassen. Je kunt er zelfs op veel plaatsen met Duits terecht.
• Waarom bezoeken? De Vendanges Tardives (late oogst voor zoete wijnen) kan doorlopen tot oktober of november. Perfect voor een herfsttrip! De glooiende wijngaarden worden afgewisseld met perfect onderhouden middeleeuwse dorpen, ooievaarsnesten en oude burchten zoals Château du Haut-Koenigsbourg. In de traditionele Winstubs geniet je van stevige lokale gerechten zoals Choucroute (zuurkool), Flammekueche of Baeckeoffe, gerechten die perfect zijn afgestemd op de lokale wijnen. 

Bezoektip: september-oktober is de absolute topperiode. Het weer is vaak mild en droog met een prachtige nazomer, de bladeren van de wijnranken kleuren felgeel en goud, en de wijnoogst is op veel plaatsen nog in volle gang. Overal in de dorpen worden oogst- en wijnfeesten georganiseerd. Later in het jaar is de maand december een aanrader. Hoewel de wijngaarden dan in diepe winterslaap zijn, transformeren de wijndorpen in magische kerstmarkten. Veel wijnboeren openen hun sfeervol verlichte kelders voor proeverijen. Voor overnachtingen is het wel aan te raden om tijdig in deze periode te reserveren.

Jura: klein maar fijn

Een van de kleinste maar ook meteen een de meest unieke wijnstreken van Frankrijk is zonder twijfel de Jura. In het oosten van Frankrijk ligt tussen de Bourgogne en de Zwitserse grens naast een fraaie vakantiebestemming ook een bijzonder wijngebied. De bergachtige streek staat bekend om de fraaie natuur maar ook een wijnstreek met ingewortelde tradities en bijzondere wijnen zoals bijvoorbeeld de vin Jaune maar ook heel goede rode wijnen.

• Waar? De historische wijnhoofdstad van de Jura is Arbois. Château-Chalon is een wijndorp met een middeleeuws karakte en ligt hoog op een rots en wordt vooral gezien als de bakermat van de bijzondere Vin Jaune. Poligny is naast een wijndorp voor de wijnen uit de Jura ook beroemd vanwege de bijzondere Comté de Poligny, een lekkernij voor kaasliefhebbers. De wijngaarden bij Pupillin leveren vooral prima rode wijnen op. En bij Lons-le-Saunier kun je de vendange ervaren in de soms steile wijngaarden rondom deze plaats in de zuidelijke Jura
• Wat is uniek? Tijdens de vendange is de Jura uniek omdat je er wandelt of fietst door een goudgeel herfstdecor van prehistorische rotswanden, terwijl je in de dorpen de oogst meemaakt van oeroude druivenrassen die nergens anders ter wereld te vinden zijn, met als absolute hoogtepunten de spectaculaire uitzichten vanaf de Belvédère de Château-Chalon, de indrukwekkende Reculée de Baume-les-Messieurs en de glooiende wijnheuvels rondom Arbois.
• Waarom bezoeken? In de nazomer en herfst veranderen na de druivenpluk de wijngaarden in een magische schouwspel en in de wijndorpen ruik je geur van gistend druivensap. Een ervaring die je niet snel zult vergeten. De afstand vanaf Maastricht naar Arbois is over de snelweg ongeveer 600 kilometer. 

Tip voor een roadtrip: wil je optimaal genieten van de herfstkleuren in de Jura? Ga dan binnendoor van Besançon naar Arbois of omgekeerd als je terug naar huis gaat. In dat laatste geval zou je ook door de Vogezen kunnen rijden en misschien zelfs een paar dagen in de Elzas of Champagnestreek er aan vast plakken (zie de Regiogids Noordoost-Frankrijk).

Praktische tips om de Vendange in Frankrijk mee te maken.

Ik heb heel vaak in week 40, de eerste week van oktober in de Loirestreek bij Bourgueil een deel van een oude boerderij gehuurd. Het was van een ruim 80 jaar oude Bretonse visser. Hij kwam altijd zelf de sleutel brengen in zijn oude Renault 4, soms moesten we een uurtje wachten voor hij er was want hij kwam steevast met zijn oude kar uit Le Mans. De ligging van de boerderij was fantastisch: midden in de wijngaarden. Als ik 's-morgens naar de bakker ging waren ze al in de wijngaarden aan het werk. Met lekker weer was konden we nog buiten ontbijten met uitzicht op de druivenplukkers. Deze plek is helaas niet meer te huur want de goede man is overleden en zijn kinderen wilden niet meer verhuren.

Het is echter gewoon een topidee om eens een gîte bij een wijnboer te huren. Als je er op tijd bij bent dan kun je tijdens de vendange met je neus boven op de werkzaamheden zitten en misschien zelfs wel mee plukken. Heb je een camper? Dan is er misschien nog een plekje via France Passion bij een Franse wijnboer te bemachtigen. Lees ook de tips over met een camper naar Frankrijk in mijn eerste boek en de bestseller LOIRE.

Zoals je hiervoor al hebt kunnen lezen veranderen de wijngaarden na de druivenpluk in een indrukwekkende herfsttooi: de bladeren verkleuren in goud, rood en oranje, en de sfeer is magisch. Het maakt september en oktober dan ook de perfecte maanden voor een reis naar de wijngaarden in Frankrijk.

Het is ook een ideale tijd om Frankrijk te bezoeken. De meeste toeristen zijn na het hoogseizoen vertrokken en de temperaturen zijn veel aangenamer waardoor het perfect is voor wandelingen, fietstochten en natuurlijk proeverijen bij de lokale wijnboeren. Qua weer kun je in september rekenen om meestal lekker nazomer weer met temperaturen tussen de 19 en 25 graden. In oktober moet je vooral in het zuiden en langs de Atlantische kust moet je rekening houden met soms flinke regenbuien. Over het algemeen kun je dus stellen dat september de meest ideale maand is. Maar mijn ervaringen in de Elzas en Loirevallei zijn ook tot half oktober goed. De kans op regen en koude nachten is dan wel groter, maar bij regen is er altijd een alternatief: een wijnproeverij in de kelder van een lokale wijnboer (zorg altijd voor een proeverij in een kelder voor een vest of warme trui, ook in de zomer).

De leukste manier om de vendange in Frankrijk te ervaren is met een roadtrip door de wijngaarden. Maar betere is het om de auto of camper ergens te parkeren en te voet de wijngaarden in te gaan. Zorg wel dat je niemand in de weg loopt, en spreek je een beetje Frans? Probeer eens een gesprek aan te knopen, wie weet mag je zelf eens proberen om een paar trossen druiven los te knippen. 

Wat ook altijd leuk is in deze periode is de sfeer in de wijndorpen. Vraag informatie bij een lokaal toeristenbureau want er zijn altijd evenement en feesten tijdens en na de druivenpluk. Wil je wijn gaan proeven? Maak dan altijd een afspraak en probeer deze in de namiddag te maken, dan heeft men meestal tijd voor je. De vendange is een drukke periode maar zelfs dan is de wijnboer of de wijnboerin bereid om je het verhaal te vertellen over zijn of haar wijnen en je die te laten proeven. Soms is het gratis, koop dan altijd wat, soms moet je betalen voor een proeverij en wordt dat bedrag in mindering gebracht als je wijn koopt.

Veelgestelde vragen over de vendange in Frankrijk.

Conclusie: waarom de vendange eens meemaken?

Het meemaken van de vendange (de druivenoogst) in Frankrijk is de ultieme droom voor elke Frankrijkliefhebber en levensgenieter. Het is de periode waarin de Franse wijnstreken transformeren van een rustig platteland naar het absolute, kloppende hart van de Franse cultuur.

Hier zijn de belangrijkste redenen waarom je dit spektakel minstens één keer in je leven van dichtbij moet ervaren:

Tijdens de oogst hangt er een bijna tastbare spanning in de lucht. Wijnboeren hebben een jaar naar dit moment toegewerkt en kijken nerveus naar de lucht, terwijl de plukkers in een rap tempo de druiven van de wijnstokken knippen. Je staat er letterlijk met je neus bovenop de geboorte van een nieuwe wijnjaargang. Je ziet de druiven in karren vol voorbij komen en ruikt in de wijndorpen en bij de wijndomeinen de onmiskenbare geur van fermenterend druivensap. Iets om nooit te vergeten.

De vendange is hard werken, maar voor de Fransen is het traditiegetrouw ook een sociaal volksfeest. De saamhorigheid in de dorpen is enorm. In de nazomermaanden barst het van de eeuwenoude tradities en oogstfeesten:

• Parades en proeverijen: Van het feestelijke Ban des Vendanges in Avignon tot de kleurrijke parades in Saint-Émilion; de Fransen vieren de oogst met muziek, markten en massale buitenproeverijen.
• Proef de Bourru: Alleen in deze periode kun je bij de boeren de Bourru of Paradis proeven: het allereerste, nog gistende, troebele en zoete druivensap rechtstreeks uit de pers.

Landschappelijk gezien is er geen betere periode om een wijnstreek te bezoeken. De intense zomergloed maakt plaats voor de zachte, gouden nazomerzon. In de loop van de oogst (september en oktober) veranderen de bladeren van de wijnstokken in een vlammende zee van goud, koper en dieprood. Gecombineerd met de mysterieuze ochtendmist die tussen de wijnranken blijft hangen, levert dit de meest fotogenieke plaatjes van het jaar op.

Wijnboeren zijn tijdens de oogst drukker dan ooit, maar hun passie is in deze periode ook het meest aanstekelijk. Veel châteaux en domeinen openen hun deuren voor speciale Visites Vendanges. Je mag dan vaak zelf een uurtje de wijngaard in met een plukschaar, de druiven sorteren aan de lopende band of samen met de plukkers aanschuiven voor een traditionele, stevige oogstlunch. Dat is trouwens een ingewortelde traditie bij veel wijndomeinen. De lunch wordt gezamelijk gebruikt op het domein of als picknick in de wijngaarden. En als alle druiven geplukt zijn is er steevast als dank op het domein voor alle medewerkers en plukkers een feestelijke maaltijd waar de wijn rijkelijk vloeit.

Het is dé kans om het échte andere Frankrijk te leren kennen.

Tips over wijn en wijnroadtrips in Frankrijk.

In de boeken van Frankrijk Binnendoor staan veel tips om wijn te proeven en te kopen bij lokale wijnboeren. Het zijn stuk voor stuk speciaal voor de boeken geselecteerde wijndomeinen door een van de beste wijnadviseurs in Frankrijk die voor hun wijnwinkel in Parijs er ook zelf inkoopt. 

Verder vind je in de boeken complete (wijn)roadtrips, wandelingen en fietstochten door de wijngaarden van Frankrijk. Met deze boeken ga je het andere Frankrijk ontdekken.