Mont Saint-Michel — wat moet je weten?
Ligging
Op de grens van Normandië en Bretagne, bij Avranches
Reistijd
Vanuit Utrecht ± 8 uur | Vanuit Maastricht 6,5 uur | Vanuit Antwerpen ± 6 uur
Parkeren
Verplicht op 2,5–3 km afstand | Navette gratis | Parkeren ± €6 – €12,50
Abdij open
Mei t/m augustus vanaf 09:00 | Rest van het jaar 09:30
Tickets abdij
€13 - € 16 afhankelijk van het seizoen | Kinderen onder 18 gratis
Getij
Check eb- en vloedtijden vooraf. Spectaculair bij springtij!
Beste tijd
April/mei of september/oktober | Vroeg in de ochtend het rustigst
Huisdieren
Huisdieren, ook niet aangelijnd, zijn niet toegestaan bij een bezoek aan de Abdij
Overnachten & eten
Er zijn diverse restaurants en hotels in de omgeving liggen ook campings.
Tips Mont Saint-Michel
Toen ik eens onderweg was naar Bretagne zocht ik een leuke plek voor een overnachting. Het leek mij wel weer eens leuk om dat te doen bij Le Mont Saint-Michel op de grens van Bretagne en Normandië.
Het was al weer een tijd geleden dat ik er was geweest en omdat ik er praktisch langs kwam toen ik richting Roscoff in Bretagne reed, was het een mooie onderbreking van de reis.
Ik regelde er een hotel voor één overnachting met een goed restaurant, parkeerplaats en op loopafstand van de beroemde Mont Saint-Michel. Klinkt fantastisch? Dat is het ook!
Het plan was om ‘s-middags rond een uur of drie aan te komen zodat er nog wat tijd was om lopend naar de Mont Saint-Michel te gaan. ‘s-Avonds in het restaurant van het hotel lekker eten, de trap op naar bed en de volgende ochtend op tijd opstaan om de stroom toeristen voor te zijn. Hoe ik dat deed kun je hierna lezen.
De bijzondere Mont Saint-Michel in Normandië
Ik zal je niet vermoeien met de rijke historie van de Mont Saint-Michel. Maar deze gaat terug naar het jaar 708 toen de bisschop Aubert van Avranches een kleine kapel op het eiland Mont Tombe in de baai liet bouwen. Dat deed hij omdat de Aartsengel Michaël 3 keer aan hem verschenen was. De beeltenis van Aartsengel Michaël kun je op diverse plekken op de huidige Mont Saint-Michel zien.
Overigens ben ik ook nog een verhaal tegengekomen waarin staat dat de kapel op een berg in een bos werd gebouwd. Maar door een stormvloed rond het jaar 900 zou de baai zijn ontstaan met het eiland van de Mont. Maar feit is dat op deze plek dus al vele honderden jaren een bijzonder dorp ligt met een indrukwekkende abdij.
Die Abdij is trouwens ook ooit nog een tijdje als gevangenis in gebruik geweest. Maar sinds 1963 wordt deze weer door monniken bevolkt en als je er bent is er dagelijks een bijzondere mis te volgen. Maar daarover dadelijk meer.
Parkeren bij de Mont Saint-Michel
Sinds 1877 wordt de Mont Saint-Michel door een dijk verbonden met het vasteland. Tot 2014 was het goed opletten wanneer je er naar toe wilde omdat de baai en de dijk bij springtij onderwater kon komen te staan. Parkeren kon je voor die tijd tot circa 500 meter van de rots. Als je de aanwijzingen van parkeerwachters niet opvolgde liep je overigens het risico dat je auto in het water kwam te staan.
Dat is tegenwoordig heel anders. Sinds 2014 is de dijk vernieuwd en deels vervangen door een brug die verbinding maakt met de Mont Saint-Michel. De auto moe je achterlaten op parkeerplaatsen op een kilometer of drie van de toegangspoort. Tussen de parkeerplaatsen rijden navettes. Dat zijn speciale bussen die met grote regelmaat heen en weer rijden tot een paar honderd meter voor de ingang. De pendelbussen zijn gratis maar voor het parkeren betaal je een bedrag per auto.
Het parkeertarief is afhankelijk van het seizoen en hoe lang je wilt staan. Voor actuele tarieven en meer informatie over parkeren kun je het beste de website van het lokale office du tourisme raadplegen. Wil je in stijl naar de Mont Saint-Michel? Dan kan dat ook met paard en wagen, die noemen ze ter plekke de Maringote.
Te voet of op de fiets naar de Mont Saint-Michel
Vanaf de parkeerplaatsen bij de Mont Saint-Michel kun je er naartoe met de Navettes (gratis bussen) maar ook lopend of op de fiets. Beide opties hebben hun eigen charme.
Te voet
Vanaf de parkeerplaatsen is het een wandeling van iets minder dan een uur de afstand is ongeveer 3 kilometer. Je kunt kiezen uit drie routes:
- Lisière — de route langs de bosrand
- Berges de Couesnon — langs de rivier de Couesnon
- Het hoofdpad — over de houten loopbrug, de meest directe route
Wil je een echt unieke ervaring? Boek dan een wadlooptocht met een erkende gids die je via het wad naar de rots brengt. Doe dit nooit op eigen houtje. De baai kent serieuze gevaren: het water stijgt bij vloed razendsnel, er zijn stukken met drijfzand en geulen die onbetrouwbaar kunnen zijn. Met een goede gids loop je veilig en geniet je maximaal van deze bijzondere tocht. Je moet alleen niet bang zijn voor vieze voeten.
Op de fiets
De baai van Mont Saint-Michel is een prachtig fietsgebied. Wil je met de fiets naar de Mont, houd dan rekening met één belangrijke beperking: je mag je fiets niet stallen aan de voet van de Mont. Je stalt de fiets bij de parkings, samen met de auto's. Wat je wél mag: heen en terug fietsen over de houten loopbrug. Dat levert een mooie rit op met fraai uitzicht over de baai. Let op: fietsen over de loopbrug mag alleen met een fietshelm.
Boek een hotel bij de Mont Saint-Michel
Tot een paar jaar geleden waren er bij sommige hotels bij de Mont Saint-Michel mogelijkheden om de auto bij het hotel te parkeren voor een paar euro extra. Je kreeg dan een dag van tevoren de code voor de slagboom om naar het hotel te rijden. Helaas mag dit blijkbaar niet meer maar voor hotelgasten is er nu de speciale parking P3. Ook hiervoor krijg je nu een dag voor aankomst van je hotel de code. Zorg wel dat je bij je boeking aangeeft dat je met de auto komt en dat je er een parkeerplaats voor wilt hebben. Je kunt wel gratis gebruik maken van de speciale pendelbussen.
Ik boekte al vaker het hotel Le Relais du Roy omdat het een goed restaurant heeft. Toen ik er een paar jaar geleden voor het eerst aankwam was er vlak voor de deur nog een plaatsje vrij. Helaas kan dat nu dus niet meer. Maar je hoeft niet met je koffers te slepen want er rijden gratis speciale navettes (busjes) van de parkeerplaats naar de hotels.
Er zijn nog een paar goede hotels die vlakbij de toegangsdijk naar de Mont Saint-Michel liggen:
- Le Relais Saint Michel ligt direct bij de toegang tot de dijk, heeft een prima restaurant en kamers die uitkijken op de . Niet goedkoop en je moet er vroeg bij zijn om te reserveren. Maar het is dé toplocatie om vanuit je bed de zon onder te zien gaan in de baai vanuit je slaapkamer. Romantischer kan bijna niet
- Hotel La Digue is een eenvoudiger hotel en het bijbehorende restaurant heeft een terras met panoramisch uitzicht op de rots.
- Hotel Gabriel ligt iets verder weg en het restaurant La Rotisserie serveert vooral lokale gerechten.
- Nog iets verder ligt het Mercure hotel. Een 4-sterrenhotel met het bekende Mercure comfort.
Bij de receptie van Le Relais de Roy lag de sleutel al voor mij klaar en ook de bij de boeking doorgegeven reservering voor het restaurant s’-avonds was geregeld. Men spreekt er overigens Engels dus als je de Franse taal niet machtig bent is dat geen probleem. Als je zorgt dat je uiterlijk rond 15:00 bij je hotel bent heb je nog ruimschoots de tijd om daarna op verkenning te gaan.
Kennismaking met de Mont Saint-Michel
Ik deed dat samen met Marian lopend over de dijk naar het Unesco werelderfgoed die dan nog ongeveer ca 1000 meter verderop ligt. Het viel mij op dat er eind van de middag meer mensen terug gingen dan er naartoe. Na de korte wandeling met fraai uitzicht over de baai en op de Mont Saint-Michel liepen wij onder de toegangspoort naar binnen.
Ooit was ik er voor het eerst met onze kinderen toen wij voor onze eerste vakantie in Frankrijk onderweg waren naar Bretagne. Die herinneringen kwamen weer even boven omdat het onze eerste kennismaking met Frankrijk was. De Grand Rue is de hoofdstraat. Kijk even door alle souvenirwinkeltjes, restaurants en andere winkeltjes heen en waan je in de middeleeuwen, toen het hier ook al een levendige bedoening was.
Het kan er flink druk zijn en misschien is het dus een goed idee om meteen na de tweede poort (Porte du Roi) rechtsaf omhoog naar de Remparts te gaan. Je kunt dan helemaal tot aan de Tour de Nord lopen en hebt een fantastisch uitzicht over de baai. Maar je kunt je natuurlijk ook door de mensenmassa laten meevoeren in de drukke Grand Rue. Aan het eind van deze middag in juni viel dat overigens nog reuze mee.
Moe van de drukte? Er zijn wat smalle steegjes met trappen. Zoek die op en ontdek de charmes van deze plek. Ga op avontuur en je zult verrast worden door bijzondere plekjes en mooie uitzichten. Door al het geslenter kwam ik te laat bij de Abdij voor een bezichtiging maar dat was niet erg omdat ik dat de volgende ochtend wilde gaan doen.
Lekker eten bij de Le Relais du Roy
Op ons gemak liepen wij terug naar het hotel Le Relais du Roy waar ik rond 20:00 een tafel voor twee had geregeld. Het zat rond die tijd al behoorlijk vol dus het was goed dat ik vooraf gereserveerd had. Ik had geen idee wat ik kon verwachten maar berichten op internet lieten er geen misverstand over bestaan. Samen met Marian koos ik voor een menu met drie gangen met na het voorgerecht een sorbet. Dat leek mij wat vreemd tenzij het een eetlust opwekkend “ijsje” was.
Het voorgerecht was voortreffelijk met coquilles Saint-Jacques in rode biet, daarna kwam er een glaasje drank met een bolletje sorbetijs ernaast. Ik had het kunnen weten in Normandië, calvados met een sorbet van appel. Lekker! Marian is niet zo van de sterke drankjes maar sloeg het deze keer niet over. Het hoofdgerecht was voor Marian zeeduivel (lot) en voor mij zachtgegaard rundvlees dat super lekker was. Het nagerecht was voor mij een prachtig opgemaakt bordje Tout Chocolat met munt en voor mijn tafelgenoot een crème brulée met caramel. Een prima menu.
Het voordeel is dat als je hier een kamer hebt je alleen nog maar de trap op hoeft om heerlijk in slaap te vallen zodat je de volgende ochtend vroeg kunt opstaan. Mijn plan was namelijk om ‘s-ochtends na het ontbijt direct naar de Abdij te gaan. Maar wat je ook absoluut moet doen om tegen de tijd dat de zon ondergaat naar het uitkijk platform aan het begin van de dijk te gaan. Daar kun je genieten van een meestal indrukwekkende zonsondergang.
Vroeg ontbijt en als één van de eersten bij de Abdij
Van begin mei tot eind augustus gaat de Abdij al om 09:00 open. Bezoek is niet gratis maar absoluut de moeite waard. Je kunt de rondleiding met een gids doen maar ook alleen met een gedetailleerde beschrijving of met een audio-guide. Als je het op je gemak doet kun je er een paar uur voor uittrekken. Ik zorgde dus dat ik er vlak na openingstijd was zodat ik niet lang hoefde te wachten bij de entree of mij door de drukke Grand Rue moest worstelen. Er is echter een truc om de grootste drukte te ontlopen als je naar de Abdij wilt.
Als je naar de ingang van de Mont loopt zie je links een gebouw met een poort. Voor een mooi uitzicht loop je er onder door en ga je helemaal naar beneden. Kijk wel uit want als het er nat is kan het er behoorlijk glibberig zijn. Ga dan terug en volg de trap omhoog. Je komt dan vanzelf bij de ingang van de abdij.
Het moet letterlijk en figuurlijk monnikenwerk zijn geweest om dit te bouwen. De Abdijkerk is écht een bezoek waard. In het midden hangt een groot touw om de klok te luiden. Dit gebeurt voor het begin van de mis die rond 12:15 begint. De mis zelf is bijzonder om eens mee te maken.
Op het terras voor de ingang van de abdijkerk heb je een prachtig uitzicht op de baai. Wat mij aansprak was trouwens de fraaie kloostergang. Daarna kom je in de Réfectoire. Als je daarbinnen komt moet je goed opletten. Je ziet dan geen ramen, maar ze zijn er wel. Deze ruimte was ooit de eetzaal van de abdij.
De slechtste omelet ooit at ik op de Mont Saint-Michel
Iets verder kom je bij het Grand Roue. Een enorm rad dat werd gebruikt om voorraden op te takelen. Dit stamt uit de tijd dat de abdij als gevangenis dienst deed. Vanuit het raam heb je ook weer een mooi uitzicht. Laat je verder tijdens de rondleiding verrassen door de historie en de fraaie zalen waar je je moet voorstellen hoe hier koningen, pelgrims en het “gewone” volk werden ontvangen.
Mijn plan was om na de bezichtiging naar Saint-Malo in Bretagne te rijden voor een lunch. Daarna zou ik door rijden naar Carantec om de omgeving van de Baie de Morlaix te verkennen. Maar na het bezoek aan de Abdij was het al bijna één uur en ik stelde Marian dan ook voor om op de Mont Saint-Michel ergens iets te eten. Het was lekker weer en op het terras van één van de restaurants was nog een plekje vrij. Wij bestelden beiden een omelet. Op de Mont Saint-Michel een historisch gerecht want ooit was de omelet van Mère Poulard befaamd. Zij was de vrouw van een bakker op de Mont Saint-Michel en werd later eigenaresse van Auberge Tête d’Or. Haar recept van de omelet zorgde ervoor dat dit hét gerecht van de Mont Saint-Michel werd.
Wij bestelden dus twee keer een omelet Mont Saint-Michel en waren na één hap al vreselijk teleurgesteld. Alles wat je aan een omelet kunt verpesten had deze kok tot in detail twee keer voor elkaar gekregen. Super droog, flauw, geen vulling, geen salade. Wat een teleurstelling. Het was mijn slechtste lunch in Frankrijk ooit. Ik weet niet eens meer welk restaurant het was. Maakt ook niet zoveel uit denk ik. Je betaalt er overal teveel.
De beste tip die ik je dus voor een lunch op de Mont Saint-Michel kan geven is om ergens een sandwich te kopen en die op een mooi plekje op te eten. Je kunt veel beter s'avonds in een restaurant van een van de hotels lekker eten zoals ik met Marian deed bij Le Relais du Roy.
Maar… de rest van mijn hernieuwde kennismaking met deze historische plek in Normandië was er toch weer een om niet snel meer te vergeten.
Nog wat tips en handige links
Veelgestelde vragen over de Mont Saint-Michel
Van begin mei tot eind augustus is de abdij open vanaf 09:00 uur. In het voor- en naseizoen (september t/m april) opent de abdij om 09:30 uur. De sluitingstijd is doorgaans 18:00 of 19:00 uur afhankelijk van het seizoen. Check altijd de actuele tijden op de officiële website, want op feestdagen kunnen de tijden afwijken.
Het toegangsbewijs voor de abdij kost voor volwassenen circa €13 tot € 16 afhankelijk van het seizoen. Kinderen onder de 18 jaar hebben gratis toegang. Een audiotour of rondleiding met gids is apart te boeken. Parkeren kost los van het abdijbezoek tussen de €9 en €16 per dag afhankelijk van het seizoen; de pendelbussen (navettes) zijn gratis.
Vanuit Utrecht rij je ongeveer 8 uur. Vanuit Antwerpen is het zo'n 6,5 uur. Vanaf Maastricht moet je rekenen op circa 7 uur. De Mont Saint-Michel ligt op de grens van Normandië en Bretagne, vlak bij de plaats Avranches. Het is een ideale tussenstop als je op weg bent naar Bretagne.
Het rustigst is het buiten het hoogseizoen: in april, mei, september en oktober. In juli en augustus is het er druk tot zeer druk. Wil je toch in het hoogseizoen gaan? Ga dan vroeg in de ochtend (vóór 10:00 uur) of laat in de middag. De mooiste lichtval voor foto's is kort na zonsopgang en bij zonsondergang.
De omelet van Mère Poulard is historisch het gerecht van de Mont Saint-Michel. Het recept werd bedacht door de vrouw van een bakker die haar omelet wereldberoemd maakte. De realiteit is dat de kwaliteit bij veel restaurants op de rots teleurstelt en de prijs te hoog is. Het beste advies: eet 's avonds in je hotel, of neem een goede sandwich mee voor een lunch op de rots.
Je kunt niet met de auto tot aan de Mont rijden. De officiële parkeerplaatsen liggen op circa 2,5 tot 3 km afstand. Vandaar rijden gratis pendelbussen (navettes) tot vlak bij de ingang. Hotelgasten met een reservering kunnen gebruikmaken van de speciale parking P3; je krijgt dan de dag voor aankomst een toegangscode van je hotel.
De baai van Mont Saint-Michel heeft een van de grootste getijverschillen van Europa, soms wel 15 meter. Bij springtij (vloed) stroomt het water razendsnel de baai in. Op die momenten lijkt de Mont Saint-Michel echt een eiland. Controleer de tijden van eb en vloed op een actuele getijdenkalender vóór je bezoek.
Ja, maar alleen met een erkende gids. De baai is gevaarlijk vanwege snelstijgend water, drijfzand en geulen. Doe dit nooit op eigen houtje. Wadlooptochten worden georganiseerd door gecertificeerde gidsen en zijn een onvergetelijke ervaring — je hoeft niet bang te zijn voor vieze voeten, maar wél voor de klok.
Ja, er zijn meerdere campings op fietsafstand. Camping le Baie du Mont Saint-Michel in Ceaux ligt op circa 15 km; via de voie verte (fietspad) is dat een prima rit. Ook camping de la Selune ligt op ongeveer 16 km. Wie met de fiets naar de Mont wil, moet de fiets stallen bij de stallingen — fietsen tot aan de rots is niet toegestaan, al mag je wel heen en terug fietsen over de houten loopbrug (helm verplicht). ANWB campings aan de baai bij de Mont Saint-Michel vind je met deze handige kaart zodat he direct zie waar een camping ligt. Je kunt ook direct via de ANWB je reservering regelen (ik krijg dan van de ANWB een paar euro)
Absoluut. De Mont Saint-Michel is het logische eindpunt van een kustroute vanuit de Belgische grens langs de Normandische kust. De Regiogids Noordwest-Frankrijk van Frankrijk Binnendoor beschrijft precies deze route, inclusief tips voor tussenstops, fietstochten en overnachtingen. De Mont Saint-Michel is ook een perfecte tussenstop als richting Bretagne gaat.










Hoi,ik ben hier met vrouw en kinderen lang geleden(40jaar ) geweest. Je beschrijft het zoals ik het in herinnering heb.
Veel te druk, begin augustus 2021 was dat. En check wanneer het eb of vloed is…
Juli en augustus is hoogseizoen en dan is het druk, tot heel druk. Maar daarom tip ook buiten het hoogseizoen en dan nog ‘s-morgens vroeg of laat in de namiddag begin van de avond.
beste Ruud, heb je ook ervaring met een camping op fietsafstand van Mont st. Michel?
Hoi Arda, er ligt op circa 10 kilometer een camping bij Courtils die door de ANWB goed wordt gewaardeerd. Maar ik heb er geen ervaringen mee. I
Dank je wel Ruud, we gaan je tip over 2 weken uitproberen.
Bedankt voor deze handige tips.Het zal ons zeker van pas komen bij onze komende trip! Ook over de maaltijden. Misschien ook beter eten in het hotel…
Camping de la Selune is nog 16 km fietsen en 3,5 km lopen als je dat wilt
De Mont is prachtig. Ga vooral in de winter. En de omelet van Mère Poulard is inderdaad je reinste oplichting. Het schijnt dat deze zo bijzonder is omdat-ie extra lang in een koperen ketel wordt geklopt. Vier frietjes erbij en een veel te dure fles cider. We voelden ons genaaid, baisé! En dat terwijl je in de omgeving heerlijk kan eten.
Wij stonden op camping le Baie du Mont Saint Michel in Ceaux. 15 km fietsen over de voie verte.
Toen ik 1969 stage liep in Frankrijk was ik al verwonderd over dit monument. Later zijn we er in 1973 verloofd. Een prachtige ervaring. En daarna later met de kinderen ook weer bezocht.
Het blijft heel bijzonder.
Goedemorgen, Ik heb een bezoek gepland voor vrijdag 7 november met de trein vanuit Caen naar Pontorson. Rijdt er in de winter ook een pendel bus?
Ook de crepes bij de epicerie waren als een gebakken zeem. 2 jaar geleden nog heerlijk. Nieuwe kok?
Het is nooit een goed idee om een hapje te eten op zo’n toeristische plek. Maar de Mont zelf blijft indrukwekkend
Hallo Ruud
De hond mag niet mee in de pendelbus.Dus moet je lopend naar Mont Saint Michel.