Kacheltjes in de wijngaarden van Chablis?

kacheltjes in de wijngaarden van Chablis

Hoe hou je de vorst uit een wijngaard?

Recent kreeg ik een vraag over een foto op mijn Facebookpagina met daarin kacheltjes in de wijngaarden van Chablis.

“Wat is toch de betekenis van die “schoorsteentjes ” in de wijnvelden? Voor insecten of i.d?” vroeg Jeanette W. zich af.

Haar vraag bracht mij op het idee om een blog te schrijven met het antwoord.

Verwarming van een wijngaard in Chablis

Kacheltjes in de wijngaarden van Chablis

De wijngaarden in het noordelijke deel van de Bourgogne, bij het beroemde wijndorp Chablis, zien er in het vroege voorjaar vreemd uit. Het is net alsof er schoorstenen uit de wijngaarden omhoog steken.

Als eind maart en begin april de druivenranken beginnen uit te lopen worden de prille knopjes gevormd die uiteindelijk tot druiven zullen uitgroeien. Door de noordelijke ligging van de wijngaarden van Chablis kan er nachtvorst ontstaan. Dit kan desastreus zijn omdat in één nacht met vorst de opbrengst van een wijngaard verloren kan gaan.

De wijnboeren zijn dus al heel vroeg op zoek gegaan naar oplossingen om dit probleem te tackelen.  In de loop der tijden kwamen de wijnboeren met een aantal mogelijkheden om de vorstschade te voorkomen. Tot eind april en soms zelfs tot begin mei is nachtvorst in deze wijngaarden mogelijk.

Steek de kacheltjes maar aan

kacheltjes-chablis

Een methode die al heel lang wordt gebruikt zijn de op olie gestookte kacheltjes die vooral in de wijngaarden van de premier-cru en grand-cru wijngaarden worden gebruikt.

De kacheltjes worden tussen de wijnstokken geplaatst en zijn met rubberen leidingen aan elkaar verbonden. Zodra het begint te vriezen (meestal in de vroege ochtend) worden de kacheltjes aangestoken. Door de warmte komt de temperatuur weer boven nul en wordt het gevaar van vorstschade voorkomen.

Een techniek die  goed werkt maar vrij kostbaar is omdat op een hectare bijna 400 kacheltjes nodig zijn. De kosten van de verwarming van 1 hectare bedragen duizenden euro’s per nacht. Een ander nadeel is de rookontwikkeling van de stookolie.

De wijngaarden van Chablis liggen op een helling en het dorp in het dal. Na het aansteken van de kacheltjes verdwijnt weliswaar de warmte in de wijngaarden maar de rookwolken die boven het dorp blijven hangen zijn niet echt prettig.

Als je in het voorjaar door de wijngaarden van Chablis wandelt zie je ook vaak een soort grote verfpotten staan. Dit zijn met parafine gevulde blikken die ook kunnen worden aangestoken en voor verwarming zorgen.

Is er nachtvorst? Dan zorgt het vuur van de kacheltjes voor een bijzonder lichtschouwspel in de wijngaarden van Chablis.

Zijn er nog andere technieken om vorstschade te voorkomen?

Naast de milieu onvriendelijke methode met de kacheltjes zijn er nog een paar andere methodes om de vorst uit de wijngaarden te houden.

In Nederland wordt in de fruitteelt de sproeimethode gebruikt.

Dit werkt ook heel goed om de knopjes van de druiven te beschermen. De wijngaarden worden dan ‘s-nachts en in de vroege ochtend besproeid. Het water op de knoppen bevriest en het ijs dat zich rond de knoppen vormt is dan feitelijke een isolerend laagje geworden dat vreemd genoeg tegen bevriezing beschermt.

Voor deze methode is veel water nodig en om daar altijd over te beschikken is er bij Chablis een kunstmatig meer aangelegd waardoor de wijnboeren over een reservoir beschikken om de wijngaarden te besproeien.

De laatste jaren is er nog een derde methode. In 2003 zijn een paar wijnboeren begonnen met elektrische verwarming.  Tussen de wijnranken worden elektrische kabels gespannen die aan speciale schakelkasten zijn gekoppeld. Als het gaat vriezen wordt er stroom door de kabels gestuurd en wordt de wijngaard verwarmd.

Meer over Chablis

Wil je dit fenomeen eens meemaken? Van eind maart tot eind april is er bij koude nachten de meeste kans. Vriest het niet? Dan is het in elk seizoen de moeite waard om wandelingen in de wijngaarden van Chablis te maken. Ook voor mountainbikers zijn er heel veel mogelijkheden.

Lees ook deze tips:

De afstand Maastricht – Chablis is ongeveer 500 km. Ideaal dus voor een lang weekend of een paar dagen er tussenuit!

Wat vond jij van deze tip?